Belang van IMO Net-Zero Framework te groot 

De KVNR spreekt haar bezorgdheid uit over de verklaring van de Verenigde Staten, waarin het IMO Net-Zero Framework – omschreven als een ‘global carbon tax’ – expliciet wordt afgewezen. De VS is weliswaar van weinig maritiem belang, deze houding druist wel in tegen de mondiale aanpak voor de reductie van broeikasgassen. Het ondermijnt bovendien internationale samenwerking en kan leiden tot een mozaïek van regionale maatregelen, zoals nu bijvoorbeeld EU-ETS in Europa. In lijn met de internationale redersgemeenschap, steunt de KVNR juist wel het IMO Net-Zero Framework (NZF) dat in oktober naar verwachting wordt aangenomen door de lidstaten.

Het NZF omvat een brandstofnorm die jaarlijks steeds strenger wordt en waarbij er betaald moet worden indien niet aan de strenger wordende norm kan worden voldaan. Het huidige voorziet dat alle zeeschepen van 5.000 brutoton (GT) of meer onderdeel worden van het NZF.

Het NZF van de IMO is essentieel om de zeevaart rond 2050 naar netto nul uitstoot van broeikasgassen te bewegen. Belangrijk, want de sector is verantwoordelijk voor ongeveer 3 % van de wereldwijde CO₂-uitstoot. De KVNR gelooft dat een mondiale maatregel als het NZF eerder hieraan gaat bijdragen dan verschillende nationale en/of regionale maatregelen, waarbij vaak de vervuiler wel moet betalen, maar de vergroener niet wordt beloond. Daarnaast is klimaatverandering een mondiaal probleem dat mondiaal aangepakt moet worden. Zeker voor een sector die mondiaal opereert en niet ophoudt bij de Nederlandse of Europese grenzen. Wereldwijde afspraken hebben dan ook de sterke voorkeur voor het grootste effect én behoud van het gelijke speelveld.

In april 2025 stemde de IMO-milieucommissie (MEPC-83) in met het NZF-voorstel. Formeel moet een buitengewone MEPC-vergadering het voorstel medio oktober definitief aannemen. Indien de MEPC in oktober definitief instemt met de nieuwe IMO-maatregel, dan zal deze ingaan per 1 januari 2028.

De Amerikaanse verklaring noemt het Net-Zero Framework een ‘global carbon tax’ en waarschuwt voor mogelijke vergeldingsmaatregelen tegen lidstaten die het plan ondersteunen tijdens de buitengewone MEPC-vergadering dit najaar. Dit staat haaks op de noodzaak van multilaterale samenwerking om effectieve klimaatmaatregelen te nemen en de stap ondermijnt de ambities van de internationale scheepvaartsector, aldus de KVNR.

Het niet aannemen van een mondiale IMO-maatregel kan leiden tot een wildgroei aan nationale en regionale maatregelen. Ondernemers in de zeevaart worden vervolgens geconfronteerd met meer regeldruk, terwijl geen optimale winst wordt geboekt als het gaat om het vergroenen van de wereldhandelsvloot. EU-ETS is er al in Europa, maar inmiddels gaan er ook geluiden op dat landen als het VK, Turkije, Canada, Djibouti, Gabon en China om nationale beprijzingssystemen uit te werken voor de uitstoot van CO₂ en andere broeikasgassen. De grote vraag daarbij is bovendien of de opbrengsten grotendeels terugvloeien naar de zeevaartsector om de vergroening te stimuleren, zoals wel voorzien bij het IMO NZF, of dat het een extra inkomstenpost wordt voor nationale begrotingen, zoals bij EU-ETS nu het geval is. Reders die met schonere brandstoffen varen betalen iets minder voor EU-ETS, maar het prijsverschil tussen bijvoorbeeld scheepsdiesel en bio- of groene methanol blijft nog altijd groot. 

De KVNR roept alle IMO-lidstaten dan ook op om zich te blijven inzetten voor de formele adoptie van het IMO Net-Zero Framework in oktober. Door het vervoer van 90 procent van alles over zee is de zeevaart van cruciaal economisch belang. Niet alleen voor Nederland, maar voor de hele wereld en de sector kan een voortrekkersrol spelen in een groenere toekomst als beprijzing van uitstoot op de juiste wijze wordt gereguleerd: mondiaal via IMO.