EMSWe: de reders waren er klaar voor en raken er klaar mee. Waar blijven de EU-lidstaten?
Jarenlang is de zeescheepvaartsector in het vooruitzicht gesteld dat het Europese maritieme éénloketsysteem (
Sinds 15 augustus 2025 is de EMSWe-verordening van toepassing. Lidstaten hadden meer dan zes jaar de tijd om hun nationale systemen hierop voor te bereiden. Maar uit de meest recente implementatieplanning blijkt dat de volledige uitrol nog jaren op zich laat wachten.
Slechts één deelnemende staat, Noorwegen, is momenteel operationeel. Verschillende landen verwachten hun nationale Maritime National Single Window (MNSW) pas in 2027 of zelfs 2028 gereed te hebben. Ook Nederland rekent momenteel op ingebruikname in het vierde kwartaal van 2027.
Dat leidt tot een ongemakkelijke vraag...
De maritieme sector wordt dagelijks geconfronteerd met strikte wettelijke verplichtingen. Wanneer reders niet tijdig voldoen aan regelgeving kunnen sancties, vertragingen en aanvullende controles volgen. Van bedrijven wordt verwacht dat zij op tijd investeren, systemen aanpassen en nieuwe regels naleven. Dat is begrijpelijk en terecht.
Maar waarom lijkt voor overheden een andere maatstaf te gelden? Niemand ontkent dat EMSWe technisch complex is. Aanbestedingen, interoperabiliteit, financiering en coördinatie tussen autoriteiten brengen uitdagingen met zich mee. Maar juist daarom kregen lidstaten meer dan zes jaar voorbereidingstijd.
“Europa vraagt van reders dat zij regels op tijd naleven. Dan mag de zeescheepvaartsector verwachten dat overheden hun eigen verplichtingen minstens even serieus nemen.”
Ondertussen blijven de voordelen van EMSWe buiten bereik. Volgens de Europese Commissie kan EMSWe jaarlijks miljoenen arbeidsuren besparen en tientallen miljoenen euro's aan administratieve kosten reduceren. Zolang lidstaten EMSWe op verschillende momenten invoeren en daarbij uiteenlopende systemen gebruiken, blijven reders, agenten en softwareleveranciers geconfronteerd met een lappendeken aan nationale oplossingen en overgangsregelingen.
De discussie over EMSWe gaat daarom over meer dan digitalisering alleen. Het gaat ook over de geloofwaardigheid van regelgeving. Wanneer Europa van bedrijven verwacht dat zij deadlines halen, dan moet Europa zichzelf aan dezelfde standaard houden. Harmonisatie werkt alleen als alle partijen hun deel van de afspraak nakomen.
EMSWe blijft een belangrijk en noodzakelijk project. De sector staat achter de doelstellingen van digitalisering, harmonisatie en lastenverlichting. Maar de beloofde voordelen worden pas werkelijkheid wanneer de implementatie niet alleen op papier, maar ook in de praktijk wordt gerealiseerd.
