Instroom zeevaartonderwijs stijgt in 2026 met ruim 15 procent
De instroom van het Nederlandse zeevaartonderwijs is in 2026, voor het eerst sinds enkele jaren, duidelijk gestegen. Uit de jaarlijkse uitvraag van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) naar de bezetting van het Nederlandse zeevaartonderwijs blijkt dat dit jaar 546 studenten zijn begonnen aan een opleiding aan één van de zeevaartscholen in Nederland. Dit betreft een stijging van ruim 15 procent ten opzichte van 2025.
Deze stijging is een positieve ontwikkeling en kent twee duidelijke uitschieters. Namelijk de instroom in MBO 4 en in MBO 2. Zo mag MBO 4 dit jaar 278 nieuwe studenten verwelkomen en zijn er dit jaar bij MBO 2 90 nieuwe studenten gestart.
Uitstroom
Deze instroomcijfers vertellen niet het hele verhaal. Nieuw in de uitvraag dit jaar is de aandacht voor studenten die gedurende de opleiding aan de zeevaartschool zijn uitgestroomd. De zeevaartopleidingen rapporteerden over het afgelopen jaar dat in totaal 127 studenten zijn uitgestroomd. Hiervan stopten maar liefst 77 studenten al in het eerste studiejaar.
Achter deze cijfers zitten verschillende redenen. De ene student komt er tijdens de opleiding achter dat het leven op zee toch niet bij hem of haar past, terwijl de ander tegen het niveau van de opleiding aan loopt. Ook betekent stoppen met een opleiding niet automatisch dat een student voor de zeevaart verloren gaat. Zo geven opleidingen aan dat studenten soms overstappen naar een andere zeevaartopleiding die beter bij hen past.
Veel voorkomende redenen voor het uitstromen gedurende de opleiding:
De opleiding of het zeevarende beroep blijkt anders dan verwacht
De opleiding sluit niet goed aan bij de interesses of toekomstplannen
Het niveau van de opleiding vormt een struikelblok
De juiste studiekeuze begint bij een realistisch beeld van het beroep. Met GaTochVaren! laat de KVNR jongeren de zeevaart daadwerkelijk ervaren. Ze kunnen gratis tot maximaal 2 weken meevaren met een zeeschip. Die kennismaking met het leven en werken op zee helpt jongeren om bewuster te kiezen voor een opleiding op de zeevaartschool.
Structurele uitdaging voor het zeevaartonderwijs
Hoewel de bovenstaande cijfers aanleiding geven voor (voorzichtig) optimisme is het veel te vroeg om te concluderen dat hiermee de structurele uitdagingen voor het zeevaartonderwijs verdwijnen. Het aantal nieuwe zeevaartstudenten alsmede het totale aantal studenten in het zeevaartonderwijs is in de afgelopen jaren namelijk sterk afgenomen. In het komende schooljaar volgen in totaal 1.618 studenten een Nederlandse zeevaartopleiding. Dat zijn er bijna de helft minder dan in 2017.
Dus hoewel we voorzichtig positief mogen zijn over het werk dat de sector heeft gedaan om de dalende trend bij de horens te pakken en het tij te keren, blijven permanente aandacht en continue inspanningen noodzakelijk. Hierbij zijn niet alleen de bestaande initiatieven essentieel om het zeevarende beroep zichtbaar te maken en de jongeren een realistisch beeld te geven. Ook de gesprekken tussen de sector en het onderwijs moeten gevoerd blijven worden. Want als de stijging iets laat zien, is het dat we het tij alleen samen kunnen keren.
