De reis van de Banaan
De afgelopen jaren ziet de maritieme sector met zorg hoe het aantal studenten op zeevaartscholen terugloopt. Minder jongeren kiezen voor een toekomst op zee, terwijl de maritieme sector juist schreeuwt om goed opgeleide vakmensen. Ik vroeg me af: wat doen zeevaartscholen lokaal om de instroom te verhogen? Welke initiatieven bestaan er al om nieuwe generaties te enthousiasmeren voor het leven aan boord, en wat kunnen we daarvan leren? Met die vragen ben ik op pad gegaan, op zoek naar succesvolle voorbeelden uit het hele land.
Deze keer ben ik het gesprek gestart met Jelmer Wind van het Maritiem en Logistiek College de Ruyter. De Ruyter heeft de afgelopen jaren vele initiatieven ontwikkeld om de maritieme en logistieke sector onder de aandacht te brengen van leerlingen, docenten en decanen van het voortgezet onderwijs. Twee hiervan zijn de Reis van de Banaan en de Maritime Experience Day. Om uit te leggen hoe deze initiatieven zijn ontstaan geef ik het woord graag aan Jelmer zelf.
De reis van de Banaan
De Reis van de Banaan is in het schooljaar 2022-2023 ontstaan uit een samenwerkingsverband tussen het Scheldemond College, Lineage en het Maritiem en Logistiek College De Ruyter. Dit initiatief is ontwikkeld op verzoek van het voortgezet onderwijs om een duidelijke link te kunnen leggen tussen algemene vakken op de middelbare school en de toepassing hiervan in een beroepscontext. Tijdens de Reis van de Banaan ontdekken tweedejaars VMBO-leerlingen hoe het vervoer van de banaan in zijn werk gaat van pluk tot fruitschaal.
Het traject bestaat uit een voorbereiding op de eigen school, een gastles van een zeevaart- of logistieke docent en aansluitend komen de leerlingen een dagdeel op bezoek op het Maritiem en Logistiek College De Ruyter om de voorbereide opdrachten in de praktijk te brengen en wordt er een bezoek gebracht aan Lineage in Vlissingen-Oost waar ze de overslag van bananen live kunnen zien. Het project is door het expertisepunt LOB bestempeld als good practice en inmiddels een begrip in de regio. Dit schooljaar nemen er 869 leerlingen van 6 scholen uit de regio deel.
“Dit schooljaar nemen er 869 leerlingen van 6 scholen uit de regio deel.”
Maritime Experience Day
In navolging van de Reis van de Banaan gaven HAVO-decanen aan dat zij ook behoefte hebben een dergelijk initiatief. Daarom werd samen met de middelbare school Nehalennia, Damen Shiprepair Vlissingen en de HZ University of Applied Sciences in het schooljaar 2023-2024 de Maritime Experience Day ontwikkeld voor HAVO-leerlingen. De Maritime Experience Day is een ervaringsdag voor HAVO3 t/m HAVO5 leerlingen met interesse in een zeevaartopleiding op mbo- of hbo-niveau en wordt tweemaal per jaar georganiseerd.
Tijdens deze dag voeren de deelnemers een aantal nautische en technische opdrachten uit op zowel het Maritiem en Logistiek College De Ruyter als op de HZ University of Applied Sciences. Aansluitend wordt een bezoek gebracht aan een schip op de werf van Damen Shiprepair Vlissingen. Doel van deze dag is niet alleen om de leerlingen kennis te laten maken met de maritieme sector, maar ook om ze de verschillen te laten ervaren tussen mbo en hbo. Inmiddels zijn ook andere scholen aangesloten bij dit initiatief.
Het is nog te vroeg om vast te kunnen stellen wat precies de effecten zijn van deze initiatieven op de instroom. Wel wordt gemerkt dat de bekendheid van de maritieme en logistieke sector onder leerlingen, docenten en decanen van het voortgezet onderwijs in de regio toeneemt en dat er op docentenniveau contact is tussen het mbo en het voortgezet onderwijs.
De lessen
Wat mij opvalt bij het Maritiem en Logistiek College De Ruyter, is dat zij niet wachten tot leerlingen vanzelf voor een maritieme opleiding kiezen, maar als school zelf actief de verbinding zoeken met het voortgezet onderwijs. Initiatieven als de Reis van de Banaan en de Maritime Experience Day laten zien dat samenwerking met scholen en bedrijven in de regio cruciaal is om jongeren te bereiken en te enthousiasmeren.
Hoewel het nog te vroeg is om harde resultaten te zien in de instroomcijfers, groeit wel de bekendheid van de sector én het netwerk tussen docenten, decanen en opleidingen in de regio. De belangrijkste les die ik hieruit trek, is dat structureel contact en gezamenlijke beleving veel effectiever zijn dan losse promotiecampagnes. Jongeren raken pas echt geïnteresseerd als ze de sector kunnen ervaren, zien en voelen, en dat is precies wat deze initiatieven mogelijk maken.
